ئةبوبکر ئةحمةد ســپصمان

        bahman@planet.nl     

يةکطرتنةوةي هةردوئيدارةي سلصماني وهةولصربةکؤمةپصک مةرجةوة .

أاطةياندني يةکخســــــتنةوةي هةردوئيدارةکةي يةکصتي وثارتي ودامةزراندني حکومةتصکي يةکطرتو کةبأياروايةلةئايندةيةکي نزيکداثصک بهصندرصت ، هةرلةسةرةتاوةبةکؤمةپصک شةرت وشةرايتي حيزبي دةستوثصي ئةوحکومةتةبةستراوة ، بةمةرجصک ئةم يةکطرتنةوةية وةزارةتةکاني ثصشمةرطة ، ناوخؤ ، داد ودارايي ناطرصتةوة ، بةثصي ئةو أصککةوتنـنامةية سةرؤکي هةرصمي کوردستان وسةرؤکي ئةنجومةني وةزيران لةثارتي وجصطرةکانيشيان لةيةکصتي دةبصت ، سةرؤکي ثارلةمان لةيةکصتي وجصطرةکةي لةثارتي دةبصت وتةنانةت ئاکتيظ بوني بةأصز کاک مســعودبارزانيش وةک سةرؤکي هةرصم لةطرةوي هةپبذاردنةوةي بةأصزمام جلال داية بؤثؤستي سةرؤکايةتي کؤماري عصراق ، هةرةها بأياروايةبؤثصکهصناني حکومةتي يةکطرتوي کوردستان بةأصز کاک نصضيروان بارزاني وجصطرةکةي کةلةلايةن يةکصتي نيشتيماني يةوةکانديد دةکرصت ، هةردوکيان بةيةکةوةلةلايةن ثارلةمانةوةتةکليف بکرصن بؤدامةزراندني حکومةت  ، بةم جؤرة سةرؤکي ئةنجومةني وةزيران ئازادوسةربةخؤنيةلةتةشکيل کردني حکومةتةکةي خؤيداوةک ئةوةي کةلةسةرجةم ولآتاني ديموکراسي داثةيأةودةکرصت ، هةروةها ثؤستي وةزارةتةکان لة17 وةزارةتةوة دةکرصن بة 27 وةزارةت ، بؤئةوةي کابينةي هةردوئيدارةکةبةسةرجةم وةزيروبةأصوةبةرةطشتي يةکانةوة لةحکومةتي يةکطرتودا جصطايان بؤبکةنةوة ، بةم جؤرة دوئيدارةو دوحکومةتي کامل وشامل بةتةواوي ثؤستةکانيانةوةلةهةردولالةناو ئةوحکومةتةدا کؤدةکرصنةوة ، هةروةهالةهةوپي ئةوةشدان کة بةثصي بةرذةوةندي حيزبي هةردولا چلاحيةت ودةسةلآت لةتةواوي ثؤستةکاندابؤجصطرةکانيش دياري بکةن ، دةيانةوصت جصطرةکانيش بکةن بةأصطرلةبةردةم دةسةلآتي سةرجةم وةزيروسةرؤکي ئيدارةکاني ئةوحکومةتةداودةسةلآتي جصطرةکانيش بةثصي ئةوأصککةوتنــنامةية يةکســـــان دةکرصت لةطةپ دةسةلآتي وةزيروسةرؤکي ئيدارةکان .                                                                                  

هةردوئيدراةکةي سلصماني و هةولصر بةکاملي وةزارةت و دةسةلآتي سةربةخؤيي خؤيانةوة لةناوحکومةتي يةکطرتوداکؤدةبنةوةبةبص ئةوةي يةک تؤزلةدةسةلآتي هيض لايةکيان کةم بکرصتةوة ، ئةم يةکطرتنةوةيةزياترلةهاوثةيماني حيزبي دةضصت وئةم ثرؤسةيةناتوانصت ياساوحکومةتصکي بةهصزوخاوةن دةسةلات وسيادةوسةربةخؤيي لةکوردستاندابضةسثصنصت ، ديســـــــــــان هةردوحيزب بةشصوةي فيفتي فيفتي ولةشکـپصکي ئؤرطانيکي دوسةردادةيانةوصت ئيدارةکانيان أصکبخةنةوةو ناويشي لص بنصن حکومةتي يةکطرتوي کوردستان ، بةبأواي من ئةوهةموشةرت وشروتةبؤثصکهصناني حکومةتي يةکطرتو نةک هةربةتةواوي ثصضةوانةيةلةطةپ ثرنسيبةکاني ديموکراسي دا ، بةپکوئةم حکومةتةأاستةوخؤ بةشصوةيةکي ناياسايي دةسةلآتي ميليشيايي هةردوحيزب زياتربةرجةستةدةکاتةوة ، ئةم حکومةتةأؤذانةبص موشکيلة نابصت وناتوانصت لةئاست بةرثرسيارصتي قؤناغي سياسي ئةمأؤي کوردستان و ضارةنوسي خةپکي کوردابصت ونابصتةجصطاي متمانةوئومصدي خةپک وناتوانصت بةأادةي ثصويست لةدةردومةينةتةکاني خةپکي کوردستان کةم بکاتةوة .                                                                                                            

زةمانةتي ضةســــــــــثاندني دةوپةتي قانون وثرنسيبةکاني ديموکراسي لةکوردستان ، لةثصش هةموشتصکةوةلةطرةوي ئةوةداية کةئايا هةردوحيزبي دةسةلآتدار يةکصتي نيشتيماني کوردستان وثارتي ديموکراتي کوردستان تاضةندوازيان لةسياسةتي خؤسةثاندن ودةسةلآتي فيفتي فيفتي هصناوة ، وةئايا ئةم دوحيزبةتاضةندطوص لةئيرادةي سياسي جةماوةري خةپک دةطرن وثابةند ئةبن بةبنةماکاني ديموکراسي وئةنجامةکاني هةپبذاردن وثاراستني مافةکاني مرؤڤ  .                                                           

                                                       

لةأابوردوشدائةم دوحيزبةبةپصني لةوجؤرةيان زؤربةخةپک داوةوحکومةتي يةکطرتوشـــيان هةبوة ، بةلآم بةهؤي قبوپ نةکردني بنةماکاني ديموکراسي وداسةثاندن وأةواج دان بةدةسةلآتي ميليشيايي حيزبي لةثصناوبالآدةستي يةک بةسةرئةوي تردا ، ئةم دوحيزبةنةک هةرنةيان توانيوة حکومةتصکي شةريکي بةأصوةبةرن بةپکوبةدرصذايي مصذوويةکتريان ثص قبوپ نةکراوةو  نةيان توانيوةکصشةي دةسةلآتي سياسي خؤيان بةأصطايةکي ئوسوپي وديموکراسي يانةيةکلايي بکةنةوة .                                                  

حيزبةدةسةلاتدارةکاني کوردستان ئةطةربةأاستي دةيانةوصت دةست لة سياسةتي خؤسةثاندن هةپبطرن وبأياريان داوةکؤتايي بةدةسةلآتي ميليشيايي  خؤيان بهصنن ، وةئةطةرجددين لةثرؤسةي بةديموکراتيزةکردني کؤمةپطاو دامةزراندني حکومةتي ياســـا ودامودةزطاي شارستاني وضةسثاندني ئاشتي أاستةقينةلةکوردستان ، ثصويستةلةثصش هةموشتصکةوة لاني کةم نيةتي خؤيان ســـاف بکةن وکؤمةپصک هةنطاوي عةمةلي وسةرةتاي هةپبطرن بةئاأاستةيةکي دروست وبةجؤرصک کةوتارو أفةةتارةکانـــيان بةثصي ئةم خالآنةي خوارةوة بکةن بةيةک .                                                   

                                                

1- ثصويستةبةزوترين کات هةپبذاردنصکي سةرتاسةري وشةفاف لةکوردستان بکرصتةوةکةماوةي 14 ســـاپة بةشصوةيةکي ناشةرعي ئيدارةي ولآت لةلايةن هةردوحيزبي دةسةلآتدارةوةبةأصوةدةضصت ، بةمةرجصک لةوهةپبذاردنةداثرنسيبةکاني ديموکراسي بةتةواوي أةضاوبکرصت ، أصطةنةدرصت بةهــيض لايةنصک بةر لةأاطةياندني ئةنجامي هةپبذاردنةکان کورسي يةکاني ثارلةمان دورلةثرةنسيبةکاني ديموکراسي لةنصوان دوحيزب يان ضةندحيزبصک دابةش بکرصت وثصويستةهةمولآيةک دةست لةسياسةتي فيفتي فيفتي هةپبطرن ، هةمولايةک طوص أايةپي ئيرادةي سياسي خةپکي کوردستان بن وأصزلةئةنجامةکاني هةپبذاردن بطرن بةجؤرصک کةلايةني سةرکةوتوبتوانصت بةشصوةيةکي سةربةخؤ و ئازادانةحکومةتي خؤي دامةزرصنصت .         

2- ثصويستةبةزوترين کات دةستوري هةرصمي فيدراپي کوردستان بنوسرصتةوةوبةشصوةيةکي شةفــــــــاف وئازادانةودورلةتةزويروســـــــــــــاختةکاري حيزبي ولةأيفأاندؤمصکي طشتي دا لةلايةن خةپکي کوردستانةوةمچـــــادةقةي لةسةربکرصت ، ثصويستةئةودةستورةتةواوي مافةکاني خةپکي کوردستان بةتاک وکؤمةپ لةخؤبطرصت وئةرک ودةسةلآتةکاني حکومةت بةأؤشني تصيدا وردبکرصتةوة ، بؤئةوةي هيض حيزب ولايةنصک ئيترمافي ئةوةي نةبصت بةأصطاي ناديموکراسي يانةو فرت وفصـپي تةوافـقــاتي حيزبي وبةرذةوةندي فيفتي فيفتي دةسةلآتي خؤي بةسةرخةپکي کوردستاندابسةثصنصت  .                               

                      

3- ئةو يةکطرتنةوةي کةبأيار وايةبکرصت ثصويستةلةقؤناغي يةکةمداهةمو وةزارةتةکان بطرصــــتةوة ، لةثصش هةموشيانةوة وةزارةتةکاني ثصشمةرطة ، ناوخؤ ، داد و دارايي ، لةبةرئةوةي ئةم ضوار وزارةتةبنةماي دةسةلآتي ئةم دوحيزبةثصک دةهصنن وشةأوئاشتي بةم 4 وزارةتةدةکرصت ، حکومةتي يةکطرتوي ئايندةي کوردستان ثصويستةبةثشت بةستن بةدةستوري ثةسندکراو لةلايةن جةماوةري خةپکي کوردستانةوة دةسةلآتي  ميليشيايي نةهصپصت ودامودةزطاي شارستاني وياســــــــــايي لةکوردستان بضةسثصنصت ، ئةويش بةوة دةبصت  هصزي ثصشمةرطةوثؤليس وئاســايش بکرصنةدامودةزطاي طشتي ولةموپکدارصتي حيزبي ئازاد وسةربةخؤبکرصن ، بؤئةوةي ئةم دوحيزبةنةتوانن جارصکي ديکة بةشةأ بصنةوة  ثصويستةتةواوي هصزةضةکدارةکان لةذصردةسةلآتي حيزبةکان دةربهصندرصن وبةشصوةيةکي ياســــايي بخرصنةذصرئيختيارودةسةلآتي حکومةتةوة ، ئاخرلة ض طؤشةيةکي ئةم دنياداهةية حيزب خاوةني سوثاو ثؤليس وئاسايشي ولآت بصت ؟؟ ، تائةم دوحيزبةخاوةني هصزي ضةکداري تايبةتي سةبةخؤيان بن بةزةبري زؤر دةسةلآتي ميليشيايي خؤيان دةسةثصنن وطوص بةئيرادةي سياسي جةماوةري خةپکي کوردستان نادةن .    

 

4- ثصويستةلةکوردستان ثرنسيبةکاني ديموکراسي لةدروشـــم بازي أزطاري بصت ولةمةيداني کردةوة وثراکتيزةداببصتةبنةماوأوحصکي زيندولةناوجةستةي سةرجةم ئؤرطانةکاني دةسةلآتي حکومةتدا ، حيزبةدةسةلآتدارةکاني کوردستان لةهةپداني ودروشمي ئازادي وديموکراسي نمونةيان نيةلةدونياداوداوالةسةرجةم ولآتاني ناوضةکةدةکةن ضاولةئةوان بکةن ، بةلآم هةموديموکراسي يةکةي ئةوان بةرطةي أةخنةيةکي نةيارةکانيان ناطرصت وزيندانةئينفرادي وتاک سلولةکانيان ثأيةتي خةپکاني نوسةروأؤسنبير ، ثصويستةزينداني نةهصني وئينفرادي نةمصنصت ودادطاکان لةذصردةسةلآتي حيزبي أةهابکرصن ولةسةرتاسةري کوردستاندا ياســــــــاسةربةخؤ وسةروةربصت .                                    

ئةويةکطرتنةوةي کةحيزبةدةسةلاتدارةکان أايان طةياندوة تةنهابةم جؤرةولةم أصطايةوة ئةتاونصت ئاشتي يةکي ثايةدارلةکوردستان بضةسثصنصت وئايندةيةکي أؤشــن وخؤشطوزةران بؤهةموان مســوةطةربکات ، هةربةم أصطايةش ئةتوانن أةط وأيشةي ديکتاتؤريةت ودةسةلآتي ميليشيايي لةبن دةربهصنن وکؤتاي بةمةترسي يةکاني سةرهةپدانةوةي شةأي ناوخؤبهصنن  .                                                          

 

 

ئةبوبــکر ئةحمد سـپصمان

11-1-2006 هؤپـــندا